Beste vrienden van de HSMAI, als je onderneming in gevaar verkeert, stop dan nu met lezen.
Je hebt immers wel wat beters te doen
Deze column is vooral bedoeld voor diegenen met wie het goed tot zeer goed gaat. En die geneigd zijn ook in 2008 de bestaande business goedgemutst & vrolijk fluitend voort te zetten. Laten we beginnen met een anekdote.
Jarenlang voerden Scheveningse kabeljauwvissers met twee boten uit om op kabeljauw te vissen. In het midden spanden ze een net, ze sleepten het een tijdje door het zeewater en klaar was Kees. Waarom zouden ze hun methode veranderen? Het ging toch goed zo?! Tot op een dag, als één van de vissers ziek is, zijn collega in plaats van onverrichterzake naar huis terug te keren, op het lumineuze idee komt om zijn boot aan te sluiten bij een bestaand koppel en uit te varen met drie boten en twee netten. Aangezien kabeljauwvissen een kwestie is van rechtuit varen (veel kon er niet mis gaan), was er sprake van een ogenblikkelijk en volledig geslaagd experiment. En aangezien een eenvoudige rekensom leert dat twee netten met drie vissers verdelen natuurlijk heel wat efficiënter is (2/3 net/pp) dan één net met z’n tweeën (1/2 net/pp), werd dit ook meteen de nieuwe manier van kabeljauwvissen.
Bovenstaand voorbeeld is natuurlijk interessant vanwege de inventiviteit van de kabeljauwvisser die op het idee kwam gedrieën uit te varen. Maar nog veel interessanter is de houding van alle andere kabeljauwvissers. “Omdat alles goed ging” ontbrak hen blijkbaar voor ik-weet-niet-hoeveel-jaar de prikkel om hun methode te veranderen. Begrijpelijk. Net zoals de meeste andere mensen komen ook kabeljauwvissers pas in actie als er problemen zijn. Onlogisch als je het bekijkt vanuit het oogpunt van kansen zien en innoveren. Maar logisch als je het bekijkt vanuit het perspectief van de menselijke psychologie.
Problemen hebben op het eerste gezicht iets onbehaaglijks. Er moet iets gebeuren. Gedoe. Vervelend. Maar in tweede instantie schuilt er iets zeer aantrekkelijks in een probleem. Problemen zijn namelijk zichtbaar, tastbaar en voelbaar. Ze zijn concreet. Voor veel mensen is het zeer bevredigend om met een acuut probleem geconfronteerd te worden. Zeg als vrouw dat je een lekke band hebt, en een beetje man zal ‘m plakken. Problemen geven je het gevoel dat je iets kan doen. En dat jij er dus wat aan kan doen. Geen woorden maar daden!
Je onderneming levend houden vergt echter een andere houding.
Het vergt de houding waar de meeste kabeljauwvissers niet over beschikten, namelijk de houding om naar nieuwe mogelijkheden te kijken terwijl de zaken op zich goed gaan. Die houding is echter nogal schaars. Want waarom aan het denken slaan als de dingen goed gaan? Innovaties kunnen niet anders dan voortkomen uit een onrustige, zoekende geest. Iemand die er blijkbaar behagen in schept voortdurend bestaande zekerheden overhoop te halen. Innoveren creëert juist onrust. En de meeste mensen houden juist van rust. Nederland is niet voor niets het land met de hoogste verzekeringsdichtheid.
Weten waar je aan toe bent.
Met je 55ste met pensioen.
Woensdag gehaktdag.
Gelukkig is er hoop.
We hoeven maar één ding te leren: zodra iemand zegt “het gaat toch goed zo” laat dan alle alarmbellen rinkelen. Wacht niet op problemen. Je hoeft alleen maar even goed om je heen te kijken of je zult zien waar je een derde boot aan kunt spannen.
Tot alle kabeljauw is opgevist, overigens.
Is dat dan een probleem? Nee: de beste innovaties leveren per definitie de grootste problemen op. Je kan immers pas een band plakken als je eerst een fiets hebt uitgevonden. Hetgeen leidt tot de logische conclusie dat de beste manier om nooit meer een lekke band te hebben is er voor te zorgen dat de fiets niet uitgevonden wordt.
Berthold Gunster
Ja-maar®
Reacties